De wereldwijde klimaatverandering heet ook in Nederland grote invloed. De gemiddelde temperatuur is de afgelopen eeuw gestegen, wat resulteert in meer neerslag, langdurige droogtes en een toename van zomerse dagen (boven de 25 graden Celsius). Het RIVM heeft de afgelopen 30 jaar (1991-2020) de gevolgen van klimaatverandering voor de gezondheid in kaart gebracht, en de resultaten tonen aanzienlijke effecten die naar verwachting verder zullen toenemen.
Update over gezondheidsrisico's door klimaatverandering

Foto: Shutterstock
Impact op gezondheid door hitte en UV-straling
Het onderzoek richt zich op de gezondheidseffecten van hitte, UV-straling, luchtkwaliteit, allergieën (zoals pollen) en infectieziekten als gevolg van klimaatverandering. Ook de mentale gezondheidsgevolgen zijn in beschouwing genomen. Uit de studie blijkt dat klimaatverandering de gezondheid negatief beïnvloedt, hoewel de exacte mate van deze impact moeilijk te bepalen is door de complexiteit van bijdragende factoren. Meer kennis is nodig om de invloed van klimaatverandering beter te begrijpen en effectieve beleidsadviezen te kunnen geven ter bescherming van de volksgezondheid.
Extra sterfgevallen door hogere temperaturen
Een goed onderbouwd effect van klimaatverandering op de gezondheid is het toegenomen aantal sterfgevallen door de hogere gemiddelde jaartemperatuur. Gemiddeld overlijden jaarlijks 250 mensen extra door de warmte. Dit komt door een toename van warme dagen (boven de 20 graden) en meer hittegolven die langer duren en intensiever zijn, wat leidt tot een hoger sterftecijfer.
Verergering van luchtwegklachten en allergieën
Hitte en droogte gaan vaak gepaard met hoge concentraties pollen en ozon (zomersmog), wat ademhalingsproblemen kan verergeren, vooral bij mensen met bestaande luchtwegaandoeningen. Het verlengde groeiseizoen zorgt voor meer pollen in de lucht, wat kan leiden tot een toename van hooikoortsklachten. Bovendien neemt de blootstelling aan UV-straling toe door meer zonuren en minder bewolking, wat de kans op huidkanker vergroot.
Toename van infectieziekten
Klimaatverandering heeft ook geleid tot een stijging van bepaalde infectieziekten, zoals legionellose. De Legionella-bacterie gedijt in warm water en kan via nevel worden ingeademd, vooral na een warme en droge periode gevolgd door regen. Daarnaast zijn teken langer actief, wat de kans op de ziekte van Lyme vergroot. De dreiging van klimaatverandering en ervaringen met extreem weer kunnen ook negatieve effecten hebben op de mentale gezondheid.
Onderzoek voor toekomstige beleidsvorming
Op verzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft het RIVM de bestaande kennis over de gezondheidsgevolgen van klimaatverandering verzameld. Het PBL gebruikt deze informatie voor de herziening van de Nationale Adaptatie Strategie (NAS) en zal de komende jaren de toekomstige gevolgen van klimaatverandering verder in kaart brengen.
Bron: RIVM
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Groen, verduurzaming en klimaatadaptatie dé thema's van 2024
Het is de tijd van lijstjes. En dan kan Biind niet achterblijven. Het jaar 2024 zat vol inspirerende…
Integrale aanpak voor verbeteren gezondheid Nederlanders
Het kabinet heeft een nieuwe beleidsagenda vastgesteld om de gezondheid van alle Nederlanders te verbeteren,…
Gemeente Enschede toegetreden tot Europese denktank voor waterbewuste steden
De Europese Commissie heeft onlangs de gemeente Enschede gekozen om toe te treden tot het partnerschap Water…
Verstening in Nederlandse steden flink toegenomen
Inwoners van de 30 grootste steden in Nederland komen er steeds bekaaider af als het gaat om groen. Dat blijkt…
Voor een gezonde toekomst zijn harde keuzes onvermijdelijk
Klimaatverandering zal de komende tijd meer invloed hebben op onze leefomgeving en onze gezondheid. Dat is een…
Provincie Groningen stelt leefbaarheidsvisie op
Om de Brede Welvaart in Groningen te versterken heeft de provincie de Leefbaarheidsvisie 2024-2035 opgesteld.…
Utrecht wil luchtkwaliteit in stad verder verbeteren
De gemeente Utrecht wil de luchtkwaliteit in de stad verder verbeteren. Hoewel die in de afgelopen jaren al…
Apeldoorn aan kop in Gezonde Stad Index
De nieuwste editie van de Gezonde Stad Index, gepubliceerd door Arcadis, benadrukt het belang van voortdurende…